Ik interviewde Sazan Gawdan, die namens de Verenigde Naties en verschillende andere internationale bijdragers samenwerkt met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in Noord-Irak. Daar richtte de IOM een tapijtweefgemeenschap op voor een groep Yazidi-vrouwen genaamd Khanke, en Sazan is het schakelpunt van het project. Het is bedoeld voor Yezidi-vrouwen in Noord-Irak die Isis zijn ontvlucht. In dit artikel laat ik je zien wie deze mensen zijn, wat ze hebben meegemaakt en hoe ze door tapijtweven hun leven letterlijk weer in elkaar hebben geknoopt. Ze produceren nu heel bijzondere tapijten en ze zijn te koop!

De provincie Dahuk, in het noorden van Irak, is nu de thuisbasis van een groep van ongeveer 400.000 mensen, de Yazidi’s genaamd. Terwijl Brenda Stoter (2019) een boek schreef over deze mensen genaamd ‘Het vergeten volk,’ bestaat de kans dat je nog nooit van ze hebt gehoord. Wat we weten is dat hun samenleving is opgebouwd rond stamlijnen en strikte klassenverdelingen en dat hun overtuigingen elementen van verschillende oude religies combineren. Ze leven van de landbouw en het vee dat ze hebben. Met lokale schapenwol zouden ze allerlei soorten textiel maken, waaronder tapijten.

De geschiedenis van deze mensen is problematisch. Het lijkt erop dat verschillende moslimheersers met hen hebben samengewerkt om hun gezag over de lokale bevolking in een regio ver van hun eigen locaties te verzekeren. Bovendien hadden Yazidi-stammen zelfs clans die niet noodzakelijk dezelfde religie hadden, inclusief moslimsubgroepen. Yazidi-stamleiders lijken in de vroege stadia van hun expansie naar Mesopotamië met de Ottomanen te hebben samengewerkt. Er lijken ook verschillende periodes van vervolging en massaslachting hebben plaatsgevonden onder hen (Cheterian, 2019). De meest recente aanvallen op de Yazidi’s begonnen in 2014. Isis nam de controle over de regio over en lanceerde een aanval op de religieuze minderheid in Sinjar. Deze aanvallen resulteerden in de dood van ongeveer 3.100 Yazidi’s, die door de Verenigde Naties als genocidaal worden beschreven. Volgens de Board of Relief and Humanitarian Affairs (BHRA) zijn er 94.453 families (502.522 individuen) ontheemd in Dohuk, wat neerkomt op meer dan 17 vluchteling kampen. Deze cijfers omvatten een verscheidenheid aan verschillende groepen, waaronder veel etnisch-religieuze minderheden in Irak, een groot percentage daarvan is jezidi.

De Yazidi-vrouwen, vaak zonder man achtergelaten, kregen nieuwe kansen bij de Khanke-tapijtgemeenschap. Deze gezinnen hebben levensonderhoud en psychologische ondersteuning nodig omdat ze niet naar huis kunnen terugkeren vanwege aanhoudende veiligheidsproblemen, schade aan hun huizen en openbare infrastructuur en het gebrek aan adequate diensten. Daarom werd met hulp van Duitse fondsen, de IOM en de provincie Dohuk een project gestart in de buurt van een Yazidi-vluchtelingenkamp.

Sazan legde snel de details van het project verder uit: “Een essentieel onderdeel van die gemeenschap is het bevorderen van levensonderhoud. We hebben ongeveer 30 vrouwen die tapijten maken en de wol spinnen. Dit is volgens hun traditionele cultuur. 

Voor een lange periode in de geschiedenis van de Yazidi’s,waren ze erg goed in het werken met wol. Weet je, de meesten waren herders. Ze maakten verschillende producten van schapenwol. Daarom hebben we dit project opgezet. Omdat ze bekend zijn met deze dingen. En deze vrouwen krijgen een salaris, ze worden betaald.”

Khanke Carpet Community - ByvandenBelt 1

Momenteel hebben deze vrouwen het moeilijk vanwege de pandemie. Sazan: ‘’Met de pandemie sloot de fabriek. De vrouwen werken vanuit huis. En gelukkig kunnen we ze nog steeds volledig betalen. Maar op dit moment hebben we geen marketingkanalen. Voordat we naar tentoonstellingen gingen, konden we de stukken daar verkopen. Maar momenteel hebben we alleen ons Instagram-account. En dat is niet zo effectief. Sommige mensen bestellen tapijten. Maar we hebben alleen DHL voor de verzending van tapijten hier in Irak. En DHL is voor het verzenden van producten erg duur. We hebben bovendien geen systeem, zoals banken in ons regeringsgebied, om de financiën te beheren. De onderneming is erg lastig op dit moment. Sinds de pandemie hebben we geen stukken verkocht.”

Wat dit project uniek maakt, is dat deze vrouwen tijdens het knopen van deze tapijten in wezen hun leven samen knopen. Hierdoor zijn deze vloerkleden vaak erg inspirerend. Hun emotie en levensreizen zijn ermee verbonden, zoals te zien is op de Instagram-pagina van het project. Een tapijt toont een ontwerp van een Kalashnikov en een ander tapijt een paar geblinddoekte vrouwen. De Khanke-tapijtgemeenschap is daarom de eerste poging om deze vrouwen sterker te maken. Afgezien daarvan bevordert het project ook de Koerdisch-Yazidi-cultuur en -traditie. Daarbij wordt het erfgoed van Koerdistan bewaard door het gebruik van lokale milieuvriendelijke inheemse materialen en methoden.

Wat hier belangrijk is, is dat de gemeenschap wordt geleid door de Yazidi’s zelf. In de toekomst is de gemeenschap van plan het project uit te breiden. Door de productlijn te diversifiëren om meer traditionele stukken te produceren en hun mogelijkheden uit te breiden om reclame te maken voor de gemaakte producten. Zoals vermeld door Sazan, is momenteel het enige marketingkanaal hun Instagram-account. Dat Instagram-account laat al een aantal heel bijzondere stukken zien die gekocht kunnen worden. Door een direct bericht te sturen kan een bestelling worden geplaatst. Ze doen zelfs, indien gewenst, ook aangepaste bestellingen. Ondanks de verzendkosten is een tapijt gekocht bij de Khanke-gemeenschap nog steeds een koopje. Zo’n tapijt weerspiegelt een levenspad van levensbedreigende ervaringen en emoties, terwijl het tegelijkertijd een betere toekomst voor deze mensen vertegenwoordigt.

De catalogus: https://drive.google.com/file/d/10_9SH6XuEQ6NtZGioIKWglRt28fGrxOt/view
De Instagram pagina: https://www.instagram.com/haanddmades/

Referenties

Vicken Cheterian (2019): ISIS genocide against the Yazidis and mass violence in the Middle
East, British Journal of Middle Eastern Studies, DOI: 10.1080/13530194.2019.1683718

Boscolo, B. S. (2019). Het vergeten volk: Het verhaal van de Jezidi’s over de laatste
genocide. Singel Uitgeverijen.

Fotos: The International Organization for Migration

Felix van den Belt

Felix van den Belt

Geef Felix een opdracht over tapijten en hij zal ervoor gaan. Hij luistert en stelt vragen. Wat is de geschiedenis en wat maakt bepaalde tapijten uniek? Wat valt er te zeggen over het sociale leven om de tapijten heen? Felix' passie voor tapijten zet hem ertoe deze vragen als geen ander verder te ontdekken.

0 Shares
Pin
Share
Share
Tweet
Share